Riskli yapı tespiti nedir?
Riskli yapı tespiti, binanın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli olup olmadığının belirlenmesidir. Kentsel dönüşüm sürecinin ilk adımıdır. Tespit, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcilerince, Başkanlıkça lisanslandırılan kuruluşlara yaptırılır.
Tespiti kim yaptırır?
Kanun tespiti öncelikle yapı maliklerine veya kanuni temsilcilerine bırakır: masrafları kendilerine ait olmak üzere, Başkanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır. Tespit talebi elektronik yazılım sistemi üzerinden yapılır.
Başkanlık veya idare tespiti resen de yapabilir, süre vererek maliklerden de isteyebilir. Verilen sürede yaptırılmazsa tespit idarece yapılır veya yaptırılır ve masraflarından malikler hisseleri oranında sorumlu olur.
Bu, kentsel dönüşüm adımlarının ilkidir; malik çoğunluğu kararı daha sonraki bir adımdır.
İtiraz ve tapu kaydı
Riskli yapı tespitine karşı malikler veya kanuni temsilcileri on beş gün içinde itiraz edebilir. İtirazlar, ilgili meslek disiplinlerinden öğretim üyelerinin de yer aldığı teknik heyetlerce incelenir.
Riskli olarak tespit edilen yapılar, tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir; bu, ayrı bir “riskli yapı sicili” değil, taşınmazın kendi tapu kaydındaki belirtmedir. Kanunun öngördüğü sonuçlar bu kayda bağlanır.
Tespit, parselde ne yapılabileceğini söylemez
Riskli yapı tespiti binanın mevcut durumu hakkındadır. Parselde bugünkü mevzuata göre ne kadar inşaat yapılabileceği ayrı bir sorudur ve plan belgelerinden okunur.
Bu iki soruyu karıştırmak pahalıya gelir: tespit elde varken müteahhit görüşmesine oturan malikler, çoğu zaman parselin emsalini ve çekme mesafelerini bilmeden pazarlık eder.
Tespitten sonraki sıra
Tespit → parselde ne yapılabileceğinin belirlenmesi → malik çoğunluğu kararı → proje ve ruhsat. Ön fizibilite ikinci adımdadır; ruhsata esas proje yerine geçmez.
İstanbul’daki destek programı için Yarısı Bizden koşullarına bakabilirsiniz.
BU YAZIDAKİ KAYNAKLAR
- 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun m. 3 · Tespit, taşınmaz devri ve tescil · RG 31.05.2012/28309 · son kontrol 21.09.2026
- 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği m. 7 · Riskli yapıların tespiti ve itiraz · RG 15.12.2012/28498 · son kontrol 21.09.2026
KENTSEL DÖNÜŞÜM · DEVAMI
- Yarısı Bizden koşulları neler? Yarısı Bizden, İstanbul'da riskli yapıların dönüşümü için yürütülen devlet destek programıdır. Hibe, kredi ve taşınma yardımını kapsar. Kesin karar ilgili idarenin başvuru sürecinde verilir; ön kontrol başvuru yerine geçmez.
- Kentsel dönüşüm adımları Kentsel dönüşüm, riskli yapı tespitiyle başlar ve malik çoğunluğu kararıyla ilerler. Adımların sırası ve gereken çoğunluk mevzuatla belirlidir. Ön fizibilite bu sürecin en başındadır: parselde ne yapılabileceğini bilmeden müteahhit teklifi değerlendirilemez.