Emsal (KAKS) nedir?
Emsal (KAKS), parselde toplam ne kadar inşaat yapılabileceğini belirleyen kat sayısıdır. Parsel alanıyla çarpılır ve kat adedine değil toplam hacme sınır koyar. Örneğin 1.250 m² parselde emsal 2,07 ise yaklaşık 2.587 m² eder.
Emsal ile TAKS aynı şey değil
TAKS (taban alanı katsayısı) zemindeki kapalı alanı sınırlar; emsal ise binanın tüm katlarının toplamını.
Bir parselde TAKS 0,40 ve emsal 2,07 varsa, zeminde en çok 500 m² kapalı alan yapılabilir ve toplam inşaat 2.587 m² ile sınırlıdır. Pratikte hangisinin bağlayıcı olduğu parsele göre değişir: dar bir parselde çekme mesafeleri, geniş bir parselde emsal öne çıkar.
Emsal nereden okunur?
Emsal, parselin bulunduğu uygulama imar planının plan notlarında yazar. Plan notu yoksa üst ölçekli plan ve yönetmelik hükümleri devreye girer.
Kolayproject raporunda emsal değerinin yanında hangi plan notunun kaçıncı maddesinden geldiği ve o belgenin son kontrol tarihi bulunur. Kaynaklı bir kural satırı şöyle okunur — örnek parsel KP-DEMO-01:
Parselde toplam yaklaşık 2.587 m² inşaat yapılabilir. Emsal (KAKS) · 2,07 · Plan notu 4.2 · PDF s. 6 · güven: yüksek.
Aynı ilçede iki komşu parselin emsali farklı olabilir; bu yüzden ilçe düzeyinde tek bir emsal sayısı vermiyoruz.
Emsal harici alanlar
Bazı alanlar emsale dahil edilmez: yönetmelikte sayılan sığınak, belirli ölçüde otopark ve teknik hacimler gibi.
Bu istisnalar hesabı önemli ölçüde değiştirebildiği için raporda ayrı bir satır olarak ve kaynağıyla gösterilir. İstisnanın kapsamı plan notunun kendi tanımına bağlı olduğundan her parselde kaynağından okunur.
BU YAZIDAKİ KAYNAKLAR
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 4 · son kontrol 14.09.2026
- Karşıyaka 1/1000 UİP plan notları m. 4.2 · son kontrol 14.09.2026
YAPILAŞMA KURALLARI · DEVAMI
- Emsal harici alanlar nelerdir? Emsal harici alanlar, toplam inşaat alanı hesabına katılmayan hacimlerdir. Sığınak, belirli ölçüdeki otopark ve teknik hacimler bu kapsamda sayılabilir. Kapsamın sınırı yönetmeliğin ve plan notunun kendi tanımına bağlıdır.
- TAKS nedir, nasıl hesaplanır? TAKS (taban alanı katsayısı), zeminde en çok ne kadar alanın üstünün kapatılabileceğini belirleyen orandır. Çekme mesafeleri bu üst sınırı fiilen küçültebilir. Örneğin 1.250 m² parselde TAKS 0,40 ise bina tabanı en çok 500 m² olabilir.
- Kat adedi nasıl belirlenir? Kat adedi, parselde kaç katlı bina yapılabileceğini söyleyen kuraldır. Plan notunda doğrudan kat sayısı olarak ya da bina yüksekliği üzerinden tanımlanabilir. Emsalle aynı şey değildir: emsal toplam inşaat alanını, kat adedi katların sayısını sınırlar.
- Yükseklik (Yençok) nedir? Yükseklik kuralı, binanın kot noktasından en çok ne kadar yükselebileceğini söyler. Plan notlarında metre cinsinden (örneğin 15,50 m) ya da kat adedi olarak yazılabilir. Kot noktası değiştiğinde aynı kural farklı bir binaya izin verir.